Op 2 juli 2021 is de Richtlijn betreffende wegwerpplastics in de Europese Unie (EU) van kracht geworden. De richtlijn verbiedt bepaalde wegwerpplastics waarvoor alternatieven beschikbaar zijn. Een "wegwerpplasticproduct" wordt gedefinieerd als een product dat geheel of gedeeltelijk van plastic is gemaakt en dat niet is ontworpen, bedoeld of in de handel gebracht om meerdere malen voor hetzelfde doel te worden gebruikt. De Europese Commissie heeft richtlijnen gepubliceerd, inclusief voorbeelden, van wat als een wegwerpplasticproduct moet worden beschouwd. (Artikel 12 van de Richtlijn.)
Voor andere plastic wegwerpartikelen moeten EU-lidstaten het gebruik ervan beperken door middel van nationale maatregelen ter vermindering van het verbruik, een afzonderlijk recyclingdoel voor plastic flessen, ontwerpeisen voor plastic flessen en verplichte etiketten voor plastic producten om consumenten te informeren. Daarnaast breidt de richtlijn de producentenverantwoordelijkheid uit, wat betekent dat producenten de kosten moeten dragen voor afvalbeheer, gegevensverzameling en bewustmaking voor bepaalde producten. EU-lidstaten moeten de maatregelen uiterlijk 3 juli 2021 implementeren, met uitzondering van de ontwerpeisen voor flessen, die vanaf 3 juli 2024 van kracht worden. (Artikel 17.)
De richtlijn voert de plasticstrategie van de EU uit en heeft tot doel de overgang van de EU naar een circulaire economie te bevorderen. (Artikel 1.)
Inhoud van de richtlijn betreffende kunststoffen voor eenmalig gebruik
Marktverboden
De richtlijn verbiedt het in de EU-markt beschikbaar stellen van de volgende wegwerpplastics:
❋ wattenstaafjes
❋ Bestek (vorken, messen, lepels, eetstokjes)
❋ borden
❋ rietjes
❋ drankroerders
❋ stokjes om aan ballonnen te bevestigen en ze te ondersteunen
❋ Voedselverpakkingen gemaakt van geëxpandeerd polystyreen
❋ Drankverpakkingen van geëxpandeerd polystyreen, inclusief doppen en deksels
❋ Bekers voor dranken gemaakt van geëxpandeerd polystyreen, inclusief deksels en hoezen
❋ Producten gemaakt van oxo-afbreekbaar plastic. (Artikel 5 in samenhang met bijlage, deel B.)
Nationale maatregelen ter vermindering van het verbruik
EU-lidstaten moeten maatregelen nemen om het verbruik van bepaalde wegwerpplastics waarvoor geen alternatief bestaat, te verminderen. Lidstaten moeten een beschrijving van de maatregelen aan de Europese Commissie voorleggen en deze openbaar maken. Dergelijke maatregelen kunnen bestaan uit het vaststellen van nationale reductiedoelstellingen, het aanbieden van herbruikbare alternatieven op het verkooppunt aan consumenten of het heffen van een vergoeding voor wegwerpplastics. EU-lidstaten moeten uiterlijk in 2026 een "ambitieuze en duurzame reductie" van het verbruik van deze wegwerpplastics realiseren, "leidend tot een substantiële omkering van de toenemende consumptie". De voortgang op het gebied van consumptie en reductie moet worden gemonitord en aan de Europese Commissie worden gerapporteerd. (Artikel 4.)
Doelstellingen en ontwerpeisen voor gescheiden inzameling van plastic flessen
In 2025 moet 77% van de plastic flessen die op de markt worden gebracht, gerecycled zijn. In 2029 moet dit percentage oplopen tot 90%. Daarnaast worden er eisen gesteld aan het ontwerp van plastic flessen: vanaf 2025 moeten PET-flessen voor minimaal 25% uit gerecycled plastic bestaan. Dit percentage stijgt naar 30% in 2030 voor alle flessen. (Artikel 6, lid 5; artikel 9.)
Etikettering
Maandverband, tampons en tamponapplicators, vochtige doekjes, tabaksproducten met filters en drinkbekers moeten een "opvallend, duidelijk leesbaar en onuitwisbaar" etiket op de verpakking of op het product zelf dragen. Het etiket moet consumenten informeren over geschikte afvalverwerkingsmogelijkheden voor het product of over afvalverwijderingsmethoden die vermeden moeten worden, alsook over de aanwezigheid van plastic in het product en de negatieve gevolgen van zwerfvuil. (Artikel 7, lid 1 in samenhang met bijlage, deel D.)
Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
Producenten dienen de kosten te dekken van bewustmakingscampagnes, afvalinzameling, het opruimen van zwerfvuil en het verzamelen en rapporteren van gegevens met betrekking tot de volgende producten:
❋ voedselcontainers
❋ Verpakkingen en omhulsels gemaakt van flexibel materiaal
❋ drankverpakkingen met een inhoud tot 3 liter
❋ bekers voor dranken, inclusief deksels en hoezen
❋ Lichtgewicht plastic draagtassen
❋ Tabaksproducten met filters
❋ vochtige doekjes
❋ ballonnen (Artikel 8, paragrafen 2, 3 in samenhang met bijlage, deel E.)
Voor vochtige doekjes en ballonnen hoeven echter geen kosten voor afvalinzameling te worden vergoed.
Bewustwording vergroten
De richtlijn vereist dat EU-lidstaten verantwoord consumentengedrag stimuleren en consumenten informeren over herbruikbare alternatieven, alsook over de gevolgen van zwerfvuil en andere vormen van onjuiste afvalverwerking voor het milieu en het rioolstelsel. (Artikel 10.)
bron-URL:https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2021-07-18/european-union-ban-on-single-use-plastics-takes-effect/
Geplaatst op: 21 september 2021
